Κείμενο: Μαρία Πατεράκη, εκπαιδευτικός Πληροφορικής
Οι δύο όροι που πραγματεύεται το κείμενο αναδύθηκαν μέσα από τον έντονα ψηφιακό χαρακτήρα της σύγχρονης εποχής. Συγκεκριμένα, έρχονται να ονοματίσουν χαρακτηριστικά, ιδέες και δεξιότητες που συνδέονται με τις εμπειρίες των ανθρώπων στα ψηφιακά περιβάλλοντα και με τις τρέχουσες συνθήκες της εποχής.
Σε αυτό το κείμενο παρουσιάζω και περιγράφω τους δύο αυτούς όρους, επιδιώκοντας την εξοικείωση των επισκεπτριών/-των του ιστοτόπου με αυτούς.
Ψηφιακός Εγγραμματισμός
Τον συναντάμε και ως «Ψηφιακό Γραμματισμό» ή «Ψηφιακό Αλφαβητισμό». Ο όρος περιγράφει την ικανότητα του ατόμου να χρησιμοποιεί την ψηφιακή τεχνολογία, αξιοποιώντας δεξιότητες που έχει αποκτήσει μέσα από την εκπαίδευση ή και αυτό-εκπαίδευσή του σε αυτή. Για παράδειγμα, ένα άτομο που γνωρίζει να επεξεργάζεται βίντεο, μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτή τη δεξιότητα τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο. Σε άλλη περίπτωση, η ικανότητα αξιολόγησης και χρήσης κάποιας πληροφορίας (π.χ. στο πλαίσιο δημιουργίας μιας εργασίας) αποτελεί ένδειξη βαθμού κριτικής ικανότητας και συμπεριλαμβάνεται στον όρο.
Η απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων και η ικανότητα αξιοποίησής τους σε εκπαιδευτικά, επαγγελματικά ή και άλλα περιβάλλοντα, αποτελεί σημαντικό εφόδιο στον σύγχρονο κόσμο. Η Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται σε καλό επίπεδο ψηφιακού αλφαβητισμού ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τις βασικές δεξιότητες, παράγει ακόμα ένα αξιοσημείωτο κενό επιστημόνων και επιστημονισσών πληροφορικής. Αυτό φανερώνει την απουσία πολιτικών προώθησης του επιστημονικού πεδίου της Πληροφορικής μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα.
Ψηφιακή Πολιτειότητα
Ο όρος αυτός περιγράφει τις ποιότητες εκείνες που συνθέτουν την υπεύθυνη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών. Η Ψηφιακή Πολιτειότητα αποτελεί μια προέκταση της Πολιτειότητας. Με άλλα λόγια, αναφέρεται σε όλα τα χαρακτηριστικά που καλείται να έχει ένας/μία πολίτης του φυσικού κόσμου, ώστε να μπορεί να απολαμβάνει τα οφέλη της κοινωνίας και παράλληλα να συμβάλλει στη διασφάλιση της απόλαυσης αυτών από τα υπόλοιπα μέλη της κοινωνίας.
Οι βασικοί λόγοι που κρίνεται σήμερα σημαντική η συζήτηση για την Ψηφιακή Πολιτειότητα, τόσο με παιδιά και έφηβα άτομα όσο και με ενήλικα άτομα, είναι: η ψευδαίσθηση της ανωνυμίας στο διαδίκτυο και οι συμπεριφορές που μπορεί να απορρέουν από αυτη, η παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων, η παραβίαση και η ακούσια έκθεση προσωπικών δεδομένων, οι διαδικτυακές απάτες που έχουν στόχο την απόσπαση χρηματικών ποσών, η έκθεση στην πορνογραφία, ο εκφοβισμός, οι ψευδείς ειδήσεις και η ρητορική μίσους.
Η αναφορά στα παραπάνω φαινόμενα γίνεται με την παράλληλη σημείωση ότι η νομοθεσία δεν αποτελεί μέσο εκπαίδευσης και πρόληψης, αλλά αντιμετώπισής τους. Τα περιβάλλοντα που έχουν τη δυνατότητα να βοηθήσουν τους νέους ανθρώπους να γίνουν υπεύθυνοι ψηφιακοί πολίτες, είναι κυρίως η οικογένεια και το σχολείο. Η ασφάλεια, κυρίως των παιδιών και των εφήβων, στα ψηφιακά περιβάλλοντα χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ως σημαντική προτεραιότητα και όχι ως πολυτέλεια.
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΑΛΑΤΑ ΤΡΟΙΖΗΝΙΑΣ 